بادرار دفع كنند و ما دام كه معده ازين طعام فاسد پاك نشود رجعت جوع نيكو پديد نيايد نيابند هيچ غذا و شربت و شراب و آب و ميوه خوردن و اكثر مردم بامساك تخمه را اصلاح كنند و معده گنديده از گرمى و خشكى را اين به غسل نيكو نباشد و ترشى معده را خود حركت و امساك درس و كسبى و اشباه آن زود بصلاح آرد و صبيه را ديدم كه چنان عادت كرده بود كه چون معدهء او گنديدى طعام خوب غالب بر بالاى آن خوردى آن جمله باهم هضم نيكو شدى و از ان مضرتى نيافتى و اگرچه اين حال رسمى نيست ليكن اين حال بمثابه‌ايست كه آب غالب خوب در ميان اندك آب كنده دررود جمله را خوب سازد و آب گرم كه فرموده‌اند آنجا كه قى نشود همين ثقل كند و ميوه خوردن و شيرينيها بغايت بد باشد و اگر دواى مصلح بعد خوردن طعام بر لاى آن خورند اعتمادى پيدا شود و در اسهال تخمه بسيار فساد اخلاط و امراضى پديد آيد چنانچه بتخصيص كه ادخالى بران واقع شود و اكثر سبب مرضهاى كودكان پرخوار ازين بود خصوصا در قصوى كه استحصاف جلد و كثافت بشره در ان واقع باشد چون فايند و صاحب معدهء كنديده را حركت و آنچه زياده مضر بود وعت و خواب را استراحت در هواى خوش و امساك بعد تدابير مذكور عظيم مفيد بود و ادرار و تلئين دفع ان كند و در هر دو قسم بعد اصلاح تا سه روز ملاحظه كردن لازم و كسانى را كه اين مرض بسيار مىاوفتد بعد اصلاح فاسد در تقويت معده و تبديل و تعديل مزاج آن بايد كوشيدن و ترتيب تمام در اكل و شرب مرعى داشتن و بالجمله كسانى را كه معده گرم و خشك باشد آنچه خورند بسردى مائل و بغايت تر و آبهاى خشك با طعام مناسب بود و ميوه‌هاى كم شيرينى مفيد آيد و هيچ چيزى كه سريع الهضم و لطيف و رقيق باشد نشايد خوردن كه زود متغير گردد و مستخيل بكيفيت بد شود و هليله فقط در دهن داشتن و آب آن فروبردن اكثر اوقات عظيم مفيد بود و كسانى را كه معده سرد بود بخلاف مذكوره عمل اختلاج نمودن و مزيد اعمال در اصلاح حال معده از مباحث ديگر معلوم گردد و اللّه اعلم فواق كه بعضى جايها آن را شكنجك گويند حركتى بود فم معده و معده را غير طبيعى مركب از تشنج انقباضى و تمدد انبساطى جهت دفع موذى و حذر از ان و اين موذى با كيفيت غالب حرى و يا بردى بود كه از خارج يا داخل بفم معده رسد چنانچه بعض مسافران در هواى بسيار سرد و بعضى محموبان را در تپهاى سخت گرم واقع مىشود و يا كيفيت جاده باشد